سفپنم، سفاپیم (FEP)، قرص آنتی بیوگرام – آرکا طب سامان

---

---

معرفی علمی سفپنم

سفپنم که در بازار ایران معمولاً نام تجاری سفاپیم (Cefepime) است، یک سفالوسپورین نسل چهارم بسیار قدرتمند با طیف اثر گسترده علیه باکتری‌های گرم‌مثبت و گرم‌منفی، به‌ویژه سویه‌های مقاوم بیمارستانی است. این آنتی‌بیوتیک با مهار PBPs و جلوگیری از تشکیل پپتیدوگلیکان، موجب اختلال در ساخت دیواره سلولی و مرگ باکتری می‌شود.

سفاپیم برای باکتری‌های مقاوم اهمیت ویژه دارد؛ از جمله: Pseudomonas aeruginosa، Enterobacter spp، Klebsiella spp، Citrobacter spp، Serratia marcescens، و Staphylococcus aureus (غیر MRSA). به دلیل پایداری بالا در برابر بسیاری از بتالاکتامازها، در عفونت‌های شدید بیمارستانی یکی از انتخاب‌های خط اول محسوب می‌شود.

در آزمایشگاه‌های تشخیص طبی، دیسک سفپنم یکی از ابزارهای مهم برای تعیین حساسیت گرم‌منفی‌هاست، مخصوصاً در موارد مشکوک به مقاومت گسترده.

اهمیت قرص آنتی‌بیوگرام در آزمایشگاه‌ها

قرص‌های آنتی‌بیوگرام (Antibiotic Discs) ابزار استاندارد برای تعیین حساسیت باکتری‌ها در روش انتشار دیسکی هستند. در این روش، دیسک حاوی مقدار مشخصی آنتی‌بیوتیک بر روی محیط مولر–هینتون قرار داده می‌شود و پس از انکوباسیون، ناحیه عدم رشد اندازه‌گیری و با استانداردهای CLSI یا EUCAST مقایسه می‌گردد.

در مورد سفپنم، این تست برای تشخیص حساسیت باکتری‌های گرم‌منفی مقاوم به ویژه در عفونت‌های ادراری، خونی و تنفسی اهمیت بالایی دارد.

ویژگی‌های علمی قرص آنتی‌بیوگرام سفپنم

هر قرص یا دیسک استاندارد سفپنم معمولاً حاوی 30 میکروگرم از داروی خالص است که مطابق با استانداردهای CLSI M100 و EUCAST Clinical Breakpoints تولید می‌شود.

خصوصیات کلیدی قرص آمیکاسین عبارتند از:

• پایداری شیمیایی بالا در شرایط دمایی آزمایشگاهی (۴ تا ۸ درجه سانتی‌گراد)
• دقت ثابت در آزادسازی دارو در محیط کشت
• قابلیت استفاده در تست‌های تناسب با محیط مولر–هینتون آگار (MHA)
• استفاده تخصصی برای Pseudomonas spp، Enterobacteriaceae و Acinetobacter spp

تفسیر علمی نتایج

براساس دستورالعمل CLSI M100-ED34(2024)، قطر ناحیه عدم رشد برای سفپنم باید مطابق زیر تفسیر شود (در محیط مولر–هینتون، بعد از انکوباسیون ۱۶–۱۸ ساعته در ۳۵℃):

طبقه‌بندی	قطر ناحیه مهار (میلی‌متر)	حساسیت
Sensitive (S)	≥ 18	حساس
Intermediate (I)	15–17	میانه
Resistant (R )	≤ 14	مقاوم

توجه: این مقادیر ممکن است بسته به گونه‌ی باکتری و دستورالعمل EUCAST اندکی متفاوت باشند.

موارد کاربرد

قرص آنتی‌بیوگرام مسفپنم برای تعیین حساسیت طیف وسیعی از باکتری‌های مقاوم و مولتی‌دارویی استفاده می‌شود، به‌ویژه برای موارد زیر:

• بررسی مقاومت در گرم‌منفی‌های مقاوم به سفالوسپورین‌های نسل سوم
• ارزیابی حساسیت در عفونت‌های بیمارستانی شدید مانند سپسیس و پنومونی
• غربالگری مقاومت‌های بتالاکتامازی از جمله AmpC و ESBL
• بررسی حساسیت سودوموناس آئروژینوزا و انتروباکتریاسه‌ها

 مزیت استفاده از قرص آنتی‌بیوگرام نسبت به دیسک

• همبستگی بسیار بالا با دیسک
• پایداری بیشتر در برابر دما، رطوب و حمل و تقل
• خطای بسیار پایین در نتایج
• عدم نیاز به زنجیره سرد
• تاریخ انقضا بالاتر
• عدم تغییر در نتایج به دلیل
• پایداری بیشتر در برابر دما و حمل‌ونقل:

ویژگی‌های محصول قرص سفپنم شرکت‌ آرکا طب سامان

در ایران، شرکت آرکا طب سامان یکی از تولیدکنندگان معتبر قرص‌های آنتی‌بیوگرام است که قرص های آنتی بیوگرام شرکت آرکا طب سامان (ATS) را با دقت بالا و مطابق استانداردهای جهانی CLSI تولید می‌کند. این محصول شامل مقدار دقیق و یکنواخت آنتی بیوتیک بوده و در بسته‌بندی‌های ایمن، برای نگهداری در دمای کنترل‌شده ارائه می‌شود. قرص‌های تولید این شرکت قابلیت استفاده در تمام محیط‌های مولر–هینتون استاندارد را دارند و از نظر قطر ناحیه مهار، هماهنگ با محدوده‌های علمی ذکرشده در مراجع بین‌المللی هستند. فرمولاسیون پایدار، کیفیت مواد اولیه و کنترل دقیق میزان دارو در هر قرص، موجب شده‌است که محصول ایرانی به‌عنوان جایگزینی قابل اعتماد برای نمونه‌های وارداتی شناخته شود.

ویژگهای منحصر به فرد قرص های شرکت آرکا طب سامان به شرح زیر است:

• تهیه‌شده با دقت بالا و بر اساس استانداردهای CLSI
• فرمولاسیون پایدار و یکنواخت با قابلیت آزادسازی کنترل‌شده
• قابلیت استفاده در کلیه محیط‌های استاندارد مولر–هینتون
• تولیدشده با کیفیت مواد اولیه آزمایشگاهی برای ایجاد هاله مهار یکنواخت
• سازگار با حد آستانه‌های تفسیر CLSI جهت نتیجه‌گیری دقیق
• بسته‌بندی ایمن، مقاوم و مناسب حمل‌ونقل آزمایشگاهی
• جایگزین قابل اعتماد برای نمونه‌های خارجی با هزینه مناسب‌تر

این ویژگی‌ها باعث شده است که محصولات آرکا طب سامان در بسیاری از آزمایشگاه‌های خصوصی و دولتی مورد استفاده و تأیید قرار گیرد.