آزیترومایسین (AZM)، قرص آنتی بیوگرام – آرکا طب سامان

---

---

معرفی علمی آمیکاسین

آزیترومایسین یکی از مهم‌ترین آنتی‌بیوتیک‌های ماکرولیدی مورد استفاده در درمان عفونت‌های باکتریایی تنفسی، پوستی و برخی عفونت‌های منتقله جنسی است. این دارو با اتصال به زیرواحد 50S ریبوزوم و ایجاد اختلال در فرآیند ترجمه، مانع سنتز پروتئین و تکثیر باکتری شده و در نهایت موجب توقف رشد میکروارگانیسم‌ها می‌شود. آزیترومایسین به دلیل نیمه‌عمر طولانی، نفوذ بافتی گسترده و پایداری در برابر برخی مکانیسم‌های مقاومت ماکرولیدی، در درمان مواردی که سایر داروها مؤثر نیستند اهمیت بالایی دارد.

از نظر طیف اثر، آزیترومایسین علیه Streptococcus pneumoniae، Streptococcus pyogenes، Haemophilus influenzae، Moraxella catarrhalis، Staphylococcus aureus حساس، Chlamydia trachomatis، Mycoplasma spp. و Legionella spp. عملکرد بسیار خوبی دارد و به‌ویژه در عفونت‌های تنفسی و بیماری‌های جامعه‌کسب بحرانی است.

در آزمایشگاه‌های تشخیص طبی، آزیترومایسین یکی از داروهای کلیدی در ارزیابی حساسیت آنتی‌بیوتیکی برای عفونت‌های تنفسی، تناسلی و برخی عفونت‌های باکتری‌های آتیپیک محسوب می‌شود؛ زیرا مقاومت به ماکرولیدها در بسیاری از باکتری‌ها در حال افزایش است و تعیین الگوی حساسیت، نقش مهمی در انتخاب درمان دقیق دارد.

اهمیت قرص آنتی‌بیوگرام در آزمایشگاه‌ها

در آزمایشگاه‌های میکروب‌شناسی، قرص‌های آنتی‌بیوگرام (Antibiotic susceptibility discs) ابزار استاندارد برای تست حساسیت باکتری‌ها به آنتی‌بیوتیک‌ها هستند. این آزمایش نشان می‌دهد که یک باکتری نسبت به کدام آنتی‌بیوتیک‌ها حساس، مقاوم یا حدواسط است. روش انتشار دیسکی (Disk Diffusion) همچنان یکی از روش‌های استاندارد و مورد تأیید CLSI است و در اغلب آزمایشگاه‌ها استفاده می‌شود. این قرص‌ها حاوی مقدار مشخصی از آنتی‌بیوتیک بوده و روی محیط کشت آگار تلقیح‌شده با میکروب هدف قرار می‌گیرند. پس از دوره انکوباسیون، ناحیه عدم رشد یا Zone of Inhibition پیرامون قرص اندازه‌گیری شده و با استانداردهای CLSI یا EUCAST مقایسه می‌شود تا مقاومت یا حساسیت میکروارگانیسم تعیین گردد.

در مورد آزیترومایسین، این آزمون در تشخیص مقاومت در عفونت‌های تنفسی، پوست و بافت نرم، و همچنین برخی عفونت‌های مقاربتی اهمیت ویژه دارد

ویژگی‌های علمی قرص آنتی‌بیوگرام آزیترومایسین

هر قرص یا دیسک استاندارد آزیترومایسین معمولاً حاوی 15 میکروگرم از داروی خالص است که مطابق با استانداردهای CLSI M100 و EUCAST Clinical Breakpoints تولید می‌شود.

خصوصیات کلیدی قرص آمیکاسین عبارتند از:

• پایداری شیمیایی بالا در شرایط دمایی آزمایشگاهی (۴ تا ۸ درجه سانتی‌گراد)
• دقت ثابت در آزادسازی دارو در محیط کشت
• قابلیت استفاده در تست‌های تناسب با محیط مولر–هینتون آگار (MHA)
• تعیین حساسیت باکتری‌های Streptococcus spp., Staphylococcus aureus حساس، Haemophilus influenzae و سایر عوامل ایجادکننده عفونت‌های تنفسی

تفسیر علمی نتایج

براساس دستورالعمل CLSI M100-ED34(2024)، قطر ناحیه عدم رشد برای آزیترومایسین باید مطابق زیر تفسیر شود (در محیط مولر–هینتون، بعد از انکوباسیون ۱۶–۱۸ ساعته در ۳۵℃):

طبقه‌بندی	قطر ناحیه مهار (میلی‌متر)	حساسیت
Sensitive (S)	≥ 18	حساس
Intermediate (I)	15–17	میانه
Resistant ®	≤ 14	مقاوم

توجه: این مقادیر ممکن است بسته به گونه‌ی باکتری و دستورالعمل EUCAST اندکی متفاوت باشند.

موارد کاربرد

قرص آنتی‌بیوگرام آزیترومایسین برای تعیین حساسیت طیف وسیعی از باکتری‌های مقاوم و مولتی‌دارویی استفاده می‌شود، به‌ویژه برای موارد زیر:

• بررسی مقاومت در باکتری‌های ایجادکننده عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی و تحتانی
• آزمون حساسیت در عفونت‌های پوستی و بافت نرم
• بررسی مقاومت در Streptococcus pneumoniae، Streptococcus pyogenes و Staphylococcus aureus حساس
• کنترل کیفیت داروهای خوراکی و تزریقی آزیترومایسین در مطالعات تحقیقاتی
• غربالگری مقاومت در باکتری‌هایی که دارای مکانیسم‌های تغییر جایگاه اتصال ماکرولیدها هستند

 مزیت استفاده از قرص آنتی‌بیوگرام نسبت به دیسک

• همبستگی بسیار بالا با دیسک
• پایداری بیشتر در برابر دما، رطوب و حمل و تقل
• خطای بسیار پایین در نتایج
• عدم نیاز به زنجیره سرد
• تاریخ انقضا بالاتر
• عدم تغییر در نتایج به دلیل
• پایداری بیشتر در برابر دما و حمل‌ونقل:

ویژگی‌های محصول قرص آزیترومایسین شرکت‌ آرکا طب سامان

در ایران، شرکت آرکا طب سامان یکی از تولیدکنندگان معتبر قرص‌های آنتی‌بیوگرام است که قرص های آنتی بیوگرام شرکت آرکا طب سامان (ATS) را با دقت بالا و مطابق استانداردهای جهانی CLSI تولید می‌کند. این محصول شامل مقدار دقیق و یکنواخت آنتی بیوتیک بوده و در بسته‌بندی‌های ایمن، برای نگهداری در دمای کنترل‌شده ارائه می‌شود. قرص‌های تولید این شرکت قابلیت استفاده در تمام محیط‌های مولر–هینتون استاندارد را دارند و از نظر قطر ناحیه مهار، هماهنگ با محدوده‌های علمی ذکرشده در مراجع بین‌المللی هستند. فرمولاسیون پایدار، کیفیت مواد اولیه و کنترل دقیق میزان دارو در هر قرص، موجب شده‌است که محصول ایرانی به‌عنوان جایگزینی قابل اعتماد برای نمونه‌های وارداتی شناخته شود.

ویژگهای منحصر به فرد قرص های شرکت آرکا طب سامان به شرح زیر است:

• تهیه‌شده با دقت بالا و بر اساس استانداردهای CLSI
• فرمولاسیون پایدار و یکنواخت با قابلیت آزادسازی کنترل‌شده
• قابلیت استفاده در کلیه محیط‌های استاندارد مولر–هینتون
• تولیدشده با کیفیت مواد اولیه آزمایشگاهی برای ایجاد هاله مهار یکنواخت
• سازگار با حد آستانه‌های تفسیر CLSI جهت نتیجه‌گیری دقیق
• بسته‌بندی ایمن، مقاوم و مناسب حمل‌ونقل آزمایشگاهی
• جایگزین قابل اعتماد برای نمونه‌های خارجی با هزینه مناسب‌تر

این ویژگی‌ها باعث شده است که محصولات آرکا طب سامان در بسیاری از آزمایشگاه‌های خصوصی و دولتی مورد استفاده و تأیید قرار گیرد.