آزترونام (ATM)، قرص آنتی بیوگرام – آرکا طب سامان

---

---

معرفی علمی آزترونام

آزترونام یکی از آنتی‌بیوتیک‌های مهم خانواده مونوباکتام‌ها است که ساختار بتالاکتامی تک‌حلقه‌ای داشته و به‌صورت اختصاصی بر باکتری‌های گرم‌منفی هوازی اثر می‌گذارد. این دارو با مهار پروتئین‌های پیوندی پنی‌سیلین (PBPs) در دیواره سلولی، موجب توقف سنتز پپتیدوگلیکان و در نهایت مرگ سلول باکتری می‌شود. آزترونام به دلیل پایداری نسبی در برابر بسیاری از بتالاکتامازها، و همچنین ایمنی مناسب در بیماران مبتلا به آلرژی شدید به پنی‌سیلین‌ها، جایگاه مهمی در درمان عفونت‌های ناشی از گرم‌منفی‌ها مانند عفونت‌های ادراری، عفونت‌های شکمی و برخی عفونت‌های تنفسی به‌ویژه در مراکز بیمارستانی دارد.

از نظر طیف اثر، آزترونام فعالیت بسیار خوبی علیه بسیاری از باکتری‌های گرم‌منفی از جمله Escherichia coli، Klebsiella spp.، Enterobacter spp.، Proteus mirabilis و Pseudomonas aeruginosa دارد، در حالی که تقریباً هیچ فعالیتی علیه باکتری‌های گرم‌مثبت و بی‌هوازی نشان نمی‌دهد. با توجه به افزایش روزافزون مقاومت بتالاکتامازی در خانواده Enterobacteriaceae، انجام آنتی‌بیوگرام دقیق برای آزترونام نقش تعیین‌کننده‌ای در انتخاب صحیح رژیم درمانی دارد.

در آزمایشگاه‌های تشخیص طبی، آزترونام—به‌صورت دیسک ۳۰ میکروگرمی یا قرص استاندارد—یکی از پایه‌های ارزیابی مقاومت در باکتری‌های گرم‌منفی محسوب شده و در کنار سایر بتالاکتام‌ها برای تشخیص الگوهای مقاومت، به‌ویژه در سویه‌های بیمارستانی و جدایه‌های مقاوم، اهمیت زیادی دارد.

اهمیت قرص آنتی‌بیوگرام در آزمایشگاه‌ها

قرص یا دیسک آنتی‌بیوگرام یکی از ابزارهای کلیدی برای آزمون حساسیت آنتی‌بیوتیکی در روش انتشار دیسکی است. طبق داده‌های استخراج‌شده از مقاله Kocic & Mladenovic‑Antic، قرص‌های آنتی‌بیوگرام (Neo‑Sensitabs) مطابق استانداردهای CLSI طراحی شده‌اند تا هاله‌هایی معادل دیسک‌های کاغذی استاندارد ایجاد کنند. این ویژگی در مقاله با اصطلاح CLSI potency توصیف شده است.

در آزمایشگاه‌های میکروب‌شناسی، روش انتشار دیسکی به دلیل سادگی، تکرارپذیری و استاندارد بودن، یکی از روش‌های اصلی گزارش حساسیت میکروبی است. قرص آنتی‌بیوگرام حاوی مقدار دقیق ماده مؤثره بوده و پس از قرار گرفتن روی محیط مولر–هینتون آگار تلقیح‌شده با باکتری هدف، طی 16–18 ساعت انکوباسیون، ناحیه عدم رشد ایجاد می‌کند. اندازه این ناحیه با استانداردهای CLSI یا EUCAST مقایسه شده و وضعیت حساسیت میکروب تعیین می‌شود.

در مورد آزترونام، این فرآیند در ارزیابی حساسیت باکتری‌های گرم‌منفی به‌ویژه Enterobacteriaceae و Pseudomonas aeruginosa اهمیت زیادی دارد. در مطالعه مذکور، تمام 3048 ترکیب باکتری–آنتی‌بیوتیک شامل آزترونام نیز بررسی شده و همبستگی بسیار بالا (0.824 تا 0.998) بین قرص و دیسک گزارش شده است. این موضوع نشان می‌دهد استفاده از قرص در ارزیابی آزترونام کاملاً قابل اعتماد است.

ویژگی‌های علمی قرص آنتی‌بیوگرام

هر قرص یا دیسک استاندارد آزترونام معمولاً حاوی 30 میکروگرم از داروی خالص است که مطابق با استانداردهای CLSI M100 و EUCAST Clinical Breakpoints تولید می‌شود.

خصوصیات کلیدی قرص آمیکاسین عبارتند از:

• پایداری شیمیایی بالا در شرایط دمایی آزمایشگاهی (۴ تا ۸ درجه سانتی‌گراد)
• دقت ثابت در آزادسازی دارو در محیط کشت
• قابلیت استفاده در تست‌های تناسب با محیط مولر–هینتون آگار (MHA)
• عیین حساسیت باکتری‌های گرم‌منفی شامل Escherichia coli، Klebsiella spp.، Enterobacter spp.، Proteus mirabilis و Pseudomonas aeruginosa.

تفسیر علمی نتایج

براساس دستورالعمل CLSI M100-ED34(2024)، قطر ناحیه عدم رشد برای آزترونام باید مطابق زیر تفسیر شود (در محیط مولر–هینتون، بعد از انکوباسیون ۱۶–۱۸ ساعته در ۳۵℃):

طبقه‌بندی	قطر ناحیه مهار (میلی‌متر)	حساسیت
Sensitive (S)	≥ 22	حساس
Intermediate (I)	16–21	میانه
Resistant (R)	≤ 15	مقاوم

توجه: این مقادیر ممکن است بسته به گونه‌ی باکتری و دستورالعمل EUCAST اندکی متفاوت باشند.

موارد کاربرد

قرص آنتی‌بیوگرام آزترونام برای تعیین حساسیت طیف وسیعی از باکتری‌های مقاوم و مولتی‌دارویی استفاده می‌شود، به‌ویژه برای موارد زیر:

• ارزیابی حساسیت Enterobacteriaceae شامل E. coli، Klebsiella spp.، Enterobacter spp.
• تعیین حساسیت Proteus mirabilis در عفونت‌های ادراری
• بررسی مقاومت Pseudomonas aeruginosa در عفونت‌های بیمارستانی
• بررسی مقاومت‌های بتالاکتامازی در گرم‌منفی‌ها
• پایش مقاومت در سویه‌های گرم‌منفی مقاوم در بخش‌های ICU
• کاربرد تحقیقاتی در بررسی مکانیسم‌های بیوشیمیایی مقاومت در بتالاکتام‌ها

به‌ویژه در عفونت‌هایی که درمان آن‌ها وابسته به مهارگرهای اختصاصی گرم‌منفی‌ها است، انجام آنتی‌بیوگرام آزترونام نقش اساسی در مدیریت مقاومت میکروبی و انتخاب درمان هدفمند دارد

 مزیت استفاده از قرص آنتی‌بیوگرام نسبت به دیسک

• همبستگی بسیار بالا با دیسک
• پایداری بیشتر در برابر دما، رطوب و حمل و تقل
• خطای بسیار پایین در نتایج
• عدم نیاز به زنجیره سرد
• تاریخ انقضا بالاتر
• عدم تغییر در نتایج به دلیل
• پایداری بیشتر در برابر دما و حمل‌ونقل:

ویژگی‌های محصول قرص آمیکاسین شرکت‌ آرکا طب سامان

در ایران، شرکت آرکا طب سامان یکی از تولیدکنندگان معتبر قرص‌های آنتی‌بیوگرام است که قرص های آنتی بیوگرام شرکت آرکا طب سامان (ATS) را با دقت بالا و مطابق استانداردهای جهانی CLSI تولید می‌کند. این محصول شامل مقدار دقیق و یکنواخت آنتی بیوتیک بوده و در بسته‌بندی‌های ایمن، برای نگهداری در دمای کنترل‌شده ارائه می‌شود. قرص‌های تولید این شرکت قابلیت استفاده در تمام محیط‌های مولر–هینتون استاندارد را دارند و از نظر قطر ناحیه مهار، هماهنگ با محدوده‌های علمی ذکرشده در مراجع بین‌المللی هستند. فرمولاسیون پایدار، کیفیت مواد اولیه و کنترل دقیق میزان دارو در هر قرص، موجب شده‌است که محصول ایرانی به‌عنوان جایگزینی قابل اعتماد برای نمونه‌های وارداتی شناخته شود.

ویژگهای منحصر به فرد قرص های شرکت آرکا طب سامان به شرح زیر است:

• تهیه‌شده با دقت بالا و بر اساس استانداردهای CLSI
• فرمولاسیون پایدار و یکنواخت با قابلیت آزادسازی کنترل‌شده
• قابلیت استفاده در کلیه محیط‌های استاندارد مولر–هینتون
• تولیدشده با کیفیت مواد اولیه آزمایشگاهی برای ایجاد هاله مهار یکنواخت
• سازگار با حد آستانه‌های تفسیر CLSI جهت نتیجه‌گیری دقیق
• بسته‌بندی ایمن، مقاوم و مناسب حمل‌ونقل آزمایشگاهی
• جایگزین قابل اعتماد برای نمونه‌های خارجی با هزینه مناسب‌تر

این ویژگی‌ها باعث شده است که محصولات آرکا طب سامان در بسیاری از آزمایشگاه‌های خصوصی و دولتی مورد استفاده و تأیید قرار گیرد.